วัดพายัพถูกสร้างขึ้นในสมัย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช พร้อมกับการสร้างเมืองนครราชสีมา และอยู่ในเขตกำแพงเมืองเก่า ทางทิศ “พายัพ” ของเสาหลักเมือง จึงได้ชื่อว่า “วัดพายัพ” วัดนี้ได้รับอนุญาตจดทะเบียนเป็นวัดทางการเมื่อ พ.ศ. 2508 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา (ขอบเขตศักดิ์สิทธิ์) ครั้งแรก และภายหลัง ได้รับการสถาปนาเป็น พระอารามหลวง เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2551
